Hai năm trở lại đây, tôi không chờ tết để mà tung
hoành, bạn bè, quán cóc. Mà, tôi lại nhìn ngắm thật lâu thật sâu bờ bãi, ruộng
vườn, cỏ trên đồi... Ngắm xem, ngần ấy những thứ đó, vắng tôi, chúng khác đến
độ nào. Tự dưng tôi lại có cái thú của những người xế tuổi như vậy.
Lạ lùng, tôi thấy đời tôi không xôn xao nữa, dù mình
không khác xưa là bao. Hình như, mọi thứ giờ đã lắng vào trong – tôi không còn vui
nô nức niềm vui của riêng mình, tôi hay nhìn ngắm niềm vui của người khác (những người tôi yêu) mà
vui.
Cũng hai năm trở lại đây, tôi khát khao những ngày
hè ghê lắm. Giờ về, tôi thường nhìn sâu vào mắt ba tôi, đôi mắt không trong nữa
(phận người đã quá nhiều truân chuyên). Độ này ba tôi hay hát bâng quơ, hiếm
hoi trong đời, tôi nghe ba tôi hát. Má cũng nói, đi cùng ba gần hết đời người,
nhưng chỉ nghe ba hát dăm ba lần. Cuối đời, người ta cất giọng hát để tranh thủ
tin yêu, để tiếc nuối, hay bây giờ mới thấy đời buông tha mà thanh thản?
“Tuổi buồn như lá, gió mãi cuốn đi, quay tận cuối trời”
Ai bảo với mày tao không cô đơn? Mày đừng nghĩ, khi người ta không kêu, thì có nghĩa là họ không đau. Đừng bao giờ mày nghĩ vậy!
Mày biết không? Khi qua tuổi 20, mày sẽ nhận ra mày lớn lắm, mày sẽ chịu đựng mãnh liệt hơn. Tao thấy, 20 tuổi quá trẻ để đánh đổi, để đam mê khờ khạo... trẻ lắm mày à! Nhưng mà, tao nghĩ, 20 tuổi nghĩa là đã sống 20 năm rồi đấy. Đối với một đời người, chẳng ai nói 20 năm là ngắn, nên không ít lần tao ngậm ngùi.
Gần một năm nay, mày biết tao sống bằng cái lẽ gì không? Tao luôn nghĩ về vết bùn lem nhem trên gót chân ba má tao, cái thúng phân bò khô hồi nhỏ tao với mày đi nhặt về un muỗi, đám lau trước nhà tao với mày mùa lũ tràn về lại rú lên vù vù nghe buồn thê lương... Tao lớn lên từ những thứ đó, tao phải bắt đầu thế nào để phù hợp với nó. Như thế, tao sẽ vững lòng hơn. Mày biết không, khi tao học lớp 10 và 11, tao sống bằng chân lí. Đọc được cái này, cái kia hay hay tao lại đeo bám nó mà sống cả một thời gian dài. Mùa đông năm 2008, ngoài sách vở, tao sống hoàn toàn bằng tình ca. Bữa bản này, mai bản khác. Tao mê đến độ bây giờ, tiềm thức tao nhớ lại mùa đông năm 2008, tao chỉ nhớ sâu sắc nhất: tình ca. Mày thấy đó, một thời tao cũng non dại, tồ lắm, chứ chẳng cao siêu gì. Tụi mình có khởi đầu như nhau cả thôi.
Ai bảo với mày tao không hoang mang? Mày đừng tưởng đôi lúc tao không cần lời khuyên của ai, tao vững như cây phong ba khi gặp mày có nghĩa là trong lòng tao đã phẳng lặng. Một điều là, tao nghĩ lòng tao như sa mạc, có kẻ bộ hành nào đi qua để lại dấu chân có sâu đến đâu, sau cơn bão cát dấu chân đó cũng phôi pha thôi. Vậy là, tao cũng tập quên, tập bỏ lại nhiều thứ chứ bộ, mày! Sung sướng gì đâu!
Đời người có nhiều đoạn buồn vui, an nhiên trên khuôn mặt, chưa hẳn đời tao đã toại. Nhé mày!
Tôi nhớ, ngày tôi còn bé, chừng 7 tuổi
thôi. Vào một buổi trưa trời nắng thưa, tôi nhớ rất rõ màu nắng đó, mãi về sau này tôi
mới biết đó là thứ nắng giao mùa vào hạ. Hôm ấy tan học về, tụi bạn tôi chơi
trò một đứa nhắm mắt, một đứa dắt đứa nhắm mắt đi. Có đứa nghịch, dắt đứa nhắm
mắt đạp ngay đụn phân trâu to tướng. Thế là cả bọn cười vang trời. Tôi lẳng lặng
đứng vào mép đường khóc. Tôi khóc không phải vì tôi là đứa đạp phải đụn phân
trâu, không phải vì tôi thấy tội đứa đạp phải phân, cũng không phải vì tôi
không được bắt cặp chơi trò đó (tôi vốn không thích những trò ồn ào). Đến giờ
tôi vẫn không biết ngày đó mình khóc vì điều gì, chỉ nhớ tôi rất hay khóc lặng
lẽ, không bật lên thành tiếng kiểu vậy.
Cũng có những hôm đi học về, đạp xe ngang
qua triền đê. Tôi dừng xe lại và tụi bạn tôi dừng theo. Cả đám xổ xe xuống chân
đê để xe dưới đấy, rồi lội ngược lên lại trên bờ đê nhìn về phía hoàng hôn đổ
xuống đồng. Tôi thích ngồi giữa hoàng hôn, bây giờ cũng thế. Mấy đứa bạn tôi
lăn lê đi tìm cỏ gà, miệt đủng quần bẩn như đi chăn trâu, gấu quần đứa nào đứa
nấy cỏ may bám kín. Tôi ngồi nhìn tụi nó nghịch, rồi úp mặt vào đầu gối im lặng.
Dù trong tiếng nói cười vây quanh, tôi vẫn thấy mình đơn chiếc.
Có những lúc tự ôm vai mình, thổi vù ra những
hơi thở dài, tôi thấy mình như không thuộc về hoàn cảnh sống này. Tôi không thiếu
những người bạn, tôi nhiều bạn là đằng khác. Tụi bạn tôi đều hiểu tôi như vậy,
có một điều là, tụi nó không bao giờ hỏi tôi tại sao như thế, sau câu hỏi đầu
tiên tôi đã không trả lời tụi nó. Khi thấy tôi khóc hay im lặng, tụi nó chỉ
nhìn nhẹ tôi một cái rồi bước đi, không hỏi gì, sau đó cũng không bàn tán gì cả. Chính
vì điều đó, tôi thấy tụi nó rất được. Với mấy đứa bạn tôi, tôi không là đứa
thích ồn ào, không cùng tụi nó phóng cửa sổ trốn học, không leo cây rồi tuột xuống
đến rách quần… Nhưng tôi là đứa có thể giúp tụi nó nguôi ngoai một nỗi niềm nào
đó. Tôi cũng có thể ngồi hàng giờ nhìn tụi bạn tôi nghịch mà không biết chán. Vậy
là, tôi cũng đứa mà tụi nó thấy chơi với tôi cũng rất được. Tôi rất im ắng, có
những chuyện tôi không bao giờ quan tâm, dù chuyện đó có to lớn đến độ người ta
xào xáo mỗi ngày. Lớn lên tôi mới biết, trạng thái im ắng quá thể của tôi có thể
làm tôi cô đơn và đánh mất nhiều điều. Nhiều tháng ngày qua đi, tôi vẫn hay như
vậy.
Hết tiểu học, ba tôi mua cho tôi hộp màu
nước, tôi bắt đầu vẽ, tôi cũng ít khóc hơn. Tôi thường vẽ bờ vai và đôi tay. Nhìn
một người nào đó, tôi hay nhìn bờ vai và đôi tay họ. Thật ra, tôi thấy bờ vai
và đôi tay như ẩn dụ của cuộc đời. Ba tôi có đôi vai mỏng và gầy, nên má tôi
không thể tựa vào ông được. Giá trị tâm hồn của ba tôi nhiều hơn giá trị kinh tế.
Khi người ta chấm dứt thời kì tình nhân, để bước vào giai đoạn hôn nhân thì vấn
đề kinh tế quan trọng lắm, thế là má tôi cực nhiều. Tôi giống ba tôi ở đôi tay. Ngược lại, má tôi lại có đôi tay thô,
chai sạn. Bởi vậy, ba tôi khổ tâm bao nhiêu, thì má tôi khổ thân bấy nhiêu.
Ngày đó, tôi mê vẽ, thích nghe nhạc nhẹ (mà sau này khi xài được máy tính tôi mới
biết đó là những bản của Tr., Ph.D) và mê đọc. Thiếu những thứ đó, đời
tôi buồn còn hơn sân ga chết. Nhiều lúc tôi nghĩ, nếu tôi không mê những thứ ấy
ở tuổi này, thì tôi đã thanh thản hơn. Nghĩa là tôi không khóc kiểu đa mang và
đơn độc, mà có thể chơi trò một đứa nhắm mắt một đứa dắt đi, hay chấm nước miếng
quẹt ngang trán thề rằng mai quyết hái sạch cây ổi nhà ông hàng xóm… như mấy đứa
bạn tôi. Hồn nhiên như cỏ cây. Đến hết thời trung học, tôi vẫn hay khóc một
mình.
Thật ra, nếu khóc được, hãy cứ khóc đi! Dù
nguyên nhân mình khóc có mơ hồ đi chăng nữa. Bởi, sự mơ hồ đó hẳn tồn tại một
thế giới nội tâm vô ngôn, biết đâu ngày nào đó vực dậy một vùng tư tưởng mới.
Còn bây giờ…
Tôi đã 20, tôi không ngồi bó gối im lặng
hàng giờ nữa. Làm việc gì tôi cũng tỉnh táo. Tỉnh quá, đôi lúc đánh mất những
gì thuộc về trái tim. Đam mê trong tôi dường như giờ đã nguội. Tôi cũng chẳng
níu kéo một ai, dù người đó quan trọng với tôi đi chăng nữa. Tôi an ủi mình rất
giỏi - thiếu người này, người kia, mất mát một điều gì đó… tôi sẽ cân đối lòng
mình nhanh thôi.
"Hẹn hò gặp nhau thiên thu cho phong phú đời người sau"
Dù khóc, hay tỉnh táo đến độ không thể tồn
tại một sự ấm ức để mà khóc. Thì tôi vẫn nằm gọn lỏn trong thế giới nội tâm của
tôi. Không ai bước vào thế giới đó, mà hình như tôi cũng không cho ai bước
vào – tôi lười thổ lộ. Như anh, anh đến vào những năm tháng tôi hay khóc, anh hỏi
sao tôi khóc không ra tiếng mà nước mắt chảy mãi. Đến năm tháng tôi tỉnh táo, bất
biến cảm xúc trên khuôn mặt trước một vài sóng gió (đương nhiên là có biến
trong tâm), anh hỏi tôi tại sao như đá tảng. Rốt cuộc, tôi cũng để anh đứng
ngoài đời tôi!
Tôi vẫn đơn chiếc lắm, trong thế giới của
tôi, dù khóc được hay không khóc!
"Tại sao chẳng gã 8x nào đủ sức phổ những bài thơ thành nhạc như Phú Quang?
Khi đã nghiền chiếc catssette trong quán café hi-end, nghe nát “chuyện bình thường”, “điều giản dị”…
Tại sao chẳng còn ai đi hết một đam mê như ngày xưa, nhỉ?
Ai cũng sải chân chạy, để đến đích, nhiều con đường dài…
Tại sao chẳng gã 8x nào thức dậy và nghĩ thật nhiều vì thấy mình sẽ khác, vào ngày mai?
Vì nhận ra rõ ràng nắng của hôm nay và ngày mai không bao giờ khác...
Tại sao chẳng còn gã 8x nào gào lên khi rõ ràng mình yếu đuối và hiền ngoan hơn các cô gái, là sự thật?
Ai cũng (im lặng), và nghe những bản rock cực kì ngầu…
Có bao nhiêu gã 8X rơi khỏi cuộc chạy bền những mơ ước lớn lao?
Tại sao không ai bỏ cuộc?
Tại sao cứ những nỗi đau là tìm đến nhau và tưởng chừng ngã gục?
Năm tháng nào trả lời…
Tại sao chẳng gã 8x nào vui vì mình nhỏ bé giữa cuộc đời."
Sáng nay Thanh nói, sẽ bảo lưu kết quả học tập. Chúng tôi, trước khi vào đại học đều hăm hở cho lối đời mình đi. Nhưng chưa quá 2 năm, cả bọn đã rã rời. Càng lớn, cái gọi là đam mê nó không đẹp nữa. Lắm hôm, cafe với nhau, nhìn vào đáy mắt đứa nào cũng thấy toàn tránh né.
Tôi, 9x! Cũng đang là một trời hoang mang! Ừ, "Tại sao chẳng còn ai đi hết một đam mê như ngày xưa, nhỉ?"
Ba ngày nay, trời cứ mưa mãi. Mùa đông còn sót lại chứ chưa đi hẳn. Mưa tháng này, không mạnh nhưng dai dẳng.
Ừ, mưa miền nào cũng mang một nỗi niềm!
Hôm qua, Q. đi. Không còn ai chui rúc hết hàng quán này đến hàng quán khác với tôi nữa. Độ này, tiễn ai mặt tôi cũng bơ bơ. Đời tập cho mình đấy, nhưng đau còn hơn ôm mặt khóc. Q. đi, tôi sẽ không cafe nữa. Nhìn mưa, tôi nhớ những đoạn vui của đời mình - có Q., có thơ, có ngã tư thị trấn mưa nhạt nhòa...
Tôi đến Đà Lạt vào một ngày cuối đông. Cao
nguyên này buồn quá, toàn nắng và lạnh. Mua vội một tấm bản đồ người ta bán dạo,
tôi kịp lòng vòng vài nơi mà xưa giờ hễ nhắc tới Đà Lạt là họ lại nói nhiều về
chúng.
Ngày tôi còn nhỏ, ba tôi hay nói về Đà Lạt.
Tuổi trẻ, ba đã lang bạt nơi này. Để trụ lại mảnh đất nào cũng cần có cái duyên.
Lập nghiệp không thành, ba quay về. Các chị tôi đều sinh ra ở đây, riêng tôi
sinh ở đồng bằng. Có lẽ vì thế, đồng bằng với tôi là máu thịt, còn cao nguyên
là khát vọng nằm trong máu thịt ấy. Ba cho tôi một thứ kí ức về Đà Lạt, đó là
nơi đổ vỡ nhiều thứ trong ba. Thế nên, cuộc đời ba tôi, ông hay “giá như…” nhiều lắm. Mà, đời cho phép
mình có quyền giá như, chứ hiếm hoi
cho phép những giá như đó thành sự thật.
Với ba, Đà Lạt cho ba nhiều sự thấm thía. Tôi mang sự tò mò, đi tìm kí ức ba tôi.
Lên đến Đà Lạt trời đã xẩm, áo xống phong
phanh làm tôi buốt. Tôi không nghĩ Đà Lạt lạnh thế, vì mùa đông quê tôi, đôi
lúc không khí lạnh về nhiệt độ cũng xuống thấp mà tôi vẫn bình
chân như vại. Không ai nói với tôi về Đà Lạt nhiều bằng ba, có lẽ vì thế mà tôi
mang trong mình một định nghĩa khác người về mảnh đất này. Mấy ngày đầu, tôi muốn
tháo chạy, vì buồn. Tôi chọn cho mình cách lang thang, thay vì quán cóc.
"Trời xanh trong mắt em sâu, mây xuống vây quanh giọt sầu..."
Tuổi đôi mươi mà gắn với một nơi buồn thế
này, thì bùi ngùi đến chực khóc mất. Lên đây, tôi thấm thía một nỗi cô đơn rất
khác. Cô đơn vì quạnh vắng đã cấu cào, tê dại lắm rồi. Cô đơn vì quá nhiều những
dáng người, nhưng khuôn mặt nào cũng không thuộc về mình, thì còn tê dại hơn. Ở
mỗi mảnh đất, cuộc đời lại tặng mình một điều đáng ngẫm rất riêng. Bầu trời Đà
Lạt rộng và sâu hút một màu xanh. Ngước mặt lên nhìn bầu trời, tôi thấy lòng
mình trống huơ trống hoác. Vô định không sao chịu nổi. Rộng quá, sâu quá nên
làm con người ta mịt mờ. Tôi đưa tay vuốt tóc, cúi nhìn đôi chân bám bụi vì đã
miệt qua vô số con dốc, cảm được đôi mắt sâu gầy dưới đôi kính cận. Chợt, nhận ra mình thật rêu mờ, xương xẩu. Thế là, tôi không đến
Đà Lạt để có những dấu yêu, để nói cười. Mà là để thuộc về một thứ nỗi buồn trầm
lắng trong đời. Phải thôi, đây là nơi để con người ta hoang dại.
Màu nắng nào lúc về chiều cũng buồn đến nhức lòng. Nắng chiều Đà Lạt lại rêu rêu thứ màu vàng cũ kĩ đến lạ. Nếu chiều Đà Lạt
toàn một màu mưa thì thế nào nhỉ? Tôi nảy ý định đợi một cơn mưa, nhưng cao nguyên này kén
mưa quá. Chú bán kem bên vệ đường gần nhà ga cũ nói với tôi về mưa Đà Lạt rất nhiều,
đại loại: Mưa, ở đây toàn những dốc mưa ồ ạt nước, nhưng không ủ dột như miền dưới. Vậy
là mấy ngày liền ở đó, tôi hay nghĩ về mưa. Năm ngày làm langthanger ở đây, không một cơn mưa nào vắt ngang đời tôi cả. Họa chăng có chút sương khi đi bên Hồ Xuân Hương lúc đêm về làm mái đầu tôi ướt ướt. Tôi thèm cái "dốc mưa" mà chú bán kem nói. Tôi cũng giỏi tưởng tượng lắm, mỗi buổi sáng đổ bước chân ra đường, tôi nghĩ trời sẽ ập mưa xuống chốc lát nữa thôi, ào ạt những mưa. Và thế là tôi sẽ lội qua vô số con dốc mưa, sau đó chạy về nằm đọc tiểu thuyết khi ngoài trời mưa vẫn táp ghê gớm lên mấy ngọn thông. Cứ thế, thể như tôi là người Đà Lạt thực thụ vậy. Mưa quê tôi thì dịu dàng có, cuồng
nhiệt có. Mưa Sài Gòn chụp giựt, vội vã như thể đuổi theo những phận người. Mưa
Đà Lạt như thế nào? Tôi không rõ nữa! Tôi muốn trở lại Đà Lạt vào những ngày trời
có mưa, để đứng giữa một con dốc mưa.
Ngựa bên CV Yersin. Lần đầu tiên được chạm, dòm ngựa khá lâu. Ba hay nói ngựa cực, vì ngủ đứng, nhưng chú ngựa này thảnh thơi quá!
Rêu khâu kín chân tường. Đà Lạt, có những ngóc ngách cũ như đôi mắt người già.
Một thứ dây leo mãnh liệt.
Nhác thấy trời đã chiều, tôi lẽo đẽo về lại
trung tâm thành phố. Đùm túm trong túi mớ hoa dại và trái thông khô, tôi lội bộ qua quá nửa con dốc, bóng tôi dài ngoằn đổ xuống
đường. Lạc lõng một cách lạ lùng. Đà Lạt, ngay cả một con dốc cũng gây cho người ta nhiều nghĩ suy. Tôi vội vã ùa vào phố, ùa vào những khuôn mặt
người. Đường phố nào cũng trẻ, trẻ như tuổi tôi vậy. Tôi về, nắng chiều chết dần
phía bên này con dốc, chết lặng trên vai tôi. Cho 20 yêu dấu, sẽ viết tiếp về nơi này! Đà Lạt 12/12/2012
